Door: A. Lemmens.
2023.
Stinkende Ballote is een niet zo bekend kruid. Toch heeft het medicinale werking, zoals we zullen zien. Voor het oog is het een mooi kruid. Het heeft mooi gevormd blad en zeer aparte bloemen.
Wetenschappelijke naam: Ballota nigra.
Engelse naam: Balack Horehound.
Duitse naam: Steinkende Schwarznessel.
Franse naam: Ballote fétide.
Ballota is waarschijnlijk afgeleid van het Griekse ballo, ik steek, en ous, oor. Bij oor klachten werd het blad in het oor gestoken. Nigra betekent zwart.
De ondersoort is de Echte Ballota, wetenschappelijke naam Ballote nigra subsp. Nigra. Deze soort komt in Nederland en België tijdelijk, adventief, voor.
Het is een overblijvende plant. De knoppen overwinteren vlak onder de grond waar ze beschermd worden tegen de vorst door het strooisel, dit noemt men Hemikryptofyt. De hoofdbloei ligt in de maanden juni tot en met november. De plant bereikt een hoogte van 60 tot 90 cm. De stengels zijn vierkantig, sterk behaard en staan rechtovereind. De stengeltop met bladeren steken boven de schijnkransen uit. In totaal ziet de plant er bossig uit en verspreid een sterke geur. De bladeren zijn kort gesteeld, staan kruisgewijs tegenover, zijn eirond en spits. De onderste bladeren zijn stomp. Bladeren zijn grof gekarteld en hebben een wigvormige, afgeronde voet. Door het blad te wrijven in de hand is de sterke geur te ruiken. De bladeren lopen door tot boven de bloeiwijze. De bloemen zijn tweeslachtig. Ze zijn kort gesteeld en staan naar één kant gericht. Vier tot tien bloemen bij elkaar die een schijnkrans vormen in de oksels van de bladeren. Van kleur zijn ze vuilrose, lichtpaars of soms wit en zijn 1 tot 2 cm lang. De onderlip heeft drie lobben. De kelk heeft vijf driehoekige tanden en is trechtervormig. Heeft tien nerven en is behaard met klierharen. De bloemen hebben vier meeldraden en een bovenstaand vruchtbeginsel met een stijl en twee stempels. De vruchten zijn splitvruchten. De zaden zijn langlevend, langer dan vijf jaar. Tweezaadlobbig.
– Sterkt de zenuwen.
– Rust gevend.
– Versterkt de stressbestendigheid.
– Bevordert de spijsvertering.
– Zorgt voor de galvorming.
– Helpt bij darmkrampen.
– Bevordert de werking van de luchtwegen.
– Heeft een antibacteriële werking.
– Slijmoplossende werking.
– Bitterstoffen.
– Marrubine.
– Fenylpropaanglycosiden.
– Saponinen.
– Angoraside.
– Lavandulifolioside.
– Alyssonoside.
– Flavonoïden.
– Etherisch oliën.
– Alfahumuleen.
– Alfapieen.
– Betapieen.
– Caryofylleen.
– Deltacadineen.
– Germacreen.
– Sabineen.
Dit kruid smaakt en geurt niet lekker. Hierdoor zijn plantendelen niet eetbaar. Ondanks dit gegeven, heeft het kruid wel goede medische eigenschappen. Is het nodig om dit kruid aan de vogels te verstrekken, kunnen we dat het beste doen door het tonicum, dat in de handel verkrijgbaar is, door het eivoer te mengen. Vijf tot tien druppels mengen door één kilogram eivoer. Eén maal per week verstrekken aan de vogels.
