Pastinaak.

Door: A. Lemmens.

2022.

Naamgeving:
Wetenschappelijke naam: Pastinaca.
Engelse naam: Parsnip.
Duitse naam: Pastinake.
Franse naam: Panais.

Pastinaca is afgeleid uit het Latijnse pastinum, wat hak betekent, omdat de wortel als hakgroente wordt gebruikt.

Beschrijving:

Pastinaak is een gelig witte wortelvormige groeten. De smaak is zoetachtig. De plant is verwant aan de wortel en de peterselie. Het is een tweejarige plant. De wortel is eetbaar het eerste jaar. Het tweede jaar gaat de plant bloeien en zaad vormen, dan is de wortel niet meer eetbaar. De plant komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa. De Romeinen aten deze wortel al. De plant is ook in het wild te vinden. Het is een winterharde plant. Er bestaan twee ondersoorten, de Gewone Pastinaak Pastinaca sativa en de Brandpastinaak Pastinaca sativa subsp. De bloeiwijze is schermvormig. De bloeitijd ligt tussen juli en september. De hoogte die de plant kan bereiken is 60 tot 120 cm. De wortel is een penwortel. Gewone Pastinaak: rechtopstaande stengels, zijn hol, kantig- gegroefd, kort behaard, glanzend en van boven vertakt. Brandpastinaak: de stengels zijn sterk vertakt, minder diep gegroefd, kort grijs behaard en later in het jaar kaal. Bladeren: Gewone pastinaak: verspreid staande, geelgroene bladeren en zijn enkel soms dubbel geveerd. Aan de bovenzijde zijn ze glanzend en van de onderzijde licht behaard. Ze hebben vijf tot elf eironde getande bladeren. Brandpastinaak: de plant heeft maar weinig bladeren. Bloemen: Gewone pastinaak: bloemen zijn tweeslachtig. De schermen bezitten vijf tot negen kleine schermen. De grootte van de bloem is 1,5 mm. De vijf gele kroonbladeren zijn aan de bovenkant naar binnen omgeslagen. Er kunnen nul tot twee omwindbladeren zijn, die snel afvallen. Iedere bloem heeft vijf meeldraden en een vruchtbeginsel met twee stijlen. Brandpastinaak: minder, vijf tot negen kortere schermstralen, in vergelijking met de Gewone Pastinaak. Vruchten zijn splitvruchten en zijn eivormig afgeplat. De grote is 5 tot 8 mm en met kleine vleugels. De zaden zijn lang levend, meer dan vijf jaar. Tweezaadlobbig. De wortel is rauw eetbaar.

Medische aspecten:
– Voorkomt botontkalking.
– Sneller herstel na ziekte.
– Bevordert de functie van de nieren.
– Voorkomt vet aanzet.
– Onderhoud van de huid.
– Onderhoudt hart en bloedvaten.
– Werkzaam bij reuma.
– Paringsdrang bevorderend.

Werkzame stoffen:
– Foliumzuur B9.
– Vezels.
– Kalium.
– Antioxidanten.
– Vitamine C.
– Vitamine K.
– Vitamine B1.
– Vitamine B2.
– Vitamine B3.
– Vitamine B5.
– Vitamine B6.
– Vitamine E1.
– Vitamine K.
– Mangaan.
– Koper.
– Fosfor.
– Magnesium.
– Zink.
– Seleen.
– Calcium.
– Natrium.

Analyse van de voedingswaarde:
Per 100 gram:
– Koolhydraten 18 gram.
– Suiker 4,8 gram.
– Voedingsvezels 4,9 gram.
– Vetten 0,2 gram.
– Eiwitten 1,2 gram.
– Thiamine B1 0,09 microgram.
– Riboflavine B2 0,05 microgram.
– Niacine B3 0,7 microgram.
– Pantotheenzuur B5 0,6 microgram.
– Vitamine B6 0,09 microgram.
– Foliumzuur B9 67 microgram.
– Vitamine C 17 microgram.
– Vitamine E1 49 microgram.
– Vitamine K 22,5 microgram.
– Calcium 36 microgram.
– IJzer 0,59 microgram.
– Magnesium 22 microgram.
– Mangaan 0,56 microgram.
– Fosfor 71 mi9crogram.
– Kalium 375 microgram.
– Natrium 10 microgram.
– Zink 0,59 microgram.

Voor vogels:

Het is een groente die we zeker kunnen gebruiken als voedingsaanvulling bij onze vogels. Niet alleen gezien het gezondheidsaspect, maar ook om de afwisseling in de voeding van de vogels. Een of twee keer per week verstrekken. De rauwe wortel raspen en door het eivoer mengen. In de handel zijn verschillende producten van de wortel te verkrijgen, zoals sap van de wortel, dat we ook door het eivoer kunnen mengen, granulaat, gedroogde kleine stukjes wortel, dat minder geschikt is voor de vogels en poeder van de wortel, dat we ook weer door het eivoer kunnen mengen.